Productiviteit onderwijs verder afgenomen

De afgelopen decennia zijn de kosten van het onderwijs flink gegroeid, maar de prestaties (het aantal leerlingen en de toegevoegde waarde per leerling) groeien niet in hetzelfde tempo mee. De productiviteit van het onderwijs neemt daardoor af. Dit geldt vooral voor het primair en voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs waar sinds de jaren negentig sprake is van een gestage achteruitgang van de productiviteit. Het wetenschappelijk onderwijs is daarop lange tijd een gunstige uitzondering, maar ook daar is nu sprake van een daling. Het hoger beroepsonderwijs neemt een tussenpositie in. Dat blijkt uit de laatste onderwijstrendanalyse van IPSE Studies waarover een artikel is verschenen in de Staat van de Ambtelijke Dienst 2019 van de leerstoelen van het CAOP. De resultaten daarvan zijn gepubliceerd op de online database TrendsinPubliekeSector.nl (TiPS). Ook staat daar informatie over de invloed van overheidsbeleid op de productiviteit. Dat blijkt per saldo eerder een negatief dan positief effect op productiviteit te hebben. Dit meldt IPSE Studies.

Veel beleid, maar niet erg productief

Sinds 1980 heeft de Rijksoverheid veel beleid ontwikkeld om de productiviteit en kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Voor een deel heeft dat beleid een positief effect gehad, maar sommige maatregelen werken juist averechts. Dat geldt vooral voor de grote onderwijsvernieuwingen in de jaren negentig, zoals de basisvorming, tweede fase, vmbo in het voortgezet onderwijs, de roc-vorming in het mbo, maar ook voor de groepsverkleining in het basisonderwijs. De effecten van stelselvernieuwingen gericht op autonomie- en schaalvergroting zijn beperkt. Schaalvergroting werpt aanvankelijk wel vruchten af, maar heeft later een negatieve invloed op de productiviteit omdat de schaalvoordelen omslaan in nadelen.

Productiviteit blijft afnemen

Uit eerder onderzoek over de periode 1980-2012 blijkt dat het beleid de productiviteit in de meeste onderwijssectoren eerder negatief dan positief heeft beïnvloed.

Politiek altijd bereid om de portemonnee te trekken

Volgens IPSE Studies is de negatieve productiviteitsontwikkeling voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de politiek. De politiek is steeds bereid om de portemonnee te trekken, zonder de consequenties daarvan goed onder ogen te zien, schrijven de IPSE-onderzoekers in de STAD 2019. Zo hebben de grote onderwijshervormingen veel gekost, maar weinig opgeleverd. De beoogde kwaliteitsverbeteringen blijven grotendeels uit. In het funderend onderwijs (po en vo) Is zelfs sprake van een verslechtering, constateren de onderzoekers, mede op basis van kwaliteitsgegevens in de TiPSdatabase.

Door: Nationale Onderwijsgids

Productiviteit onderwijs verder afgenomen

Veel beleid, maar niet erg productief

Productiviteit blijft afnemen

Politiek altijd bereid om de portemonnee te trekken

Relevante artikelen

Honderden Schiedamse leerlingen zitten thuis vanwege brand in schoolgebouw tijdens jaarwisseling

13 procent van de scholen in Nederland (gedeeltelijk) gesloten vanwege winterweer

Aankomende evenementen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Praat mee op onze social!