Onderzoek: leren rekenen gaat beter met AI, maar leraar behoudt sleutelrol
Basisschoolleerlingen die een leermiddel ondersteund door AI gebruiken, leren sneller rekenen dan kinderen die zo’n leermiddel niet gebruiken. Dat blijkt uit een meerjarig onderzoek van de Radboud Universiteit onder bijna achtduizend kinderen. Maar, waarschuwen de onderzoekers: het is geen wondermiddel, want ook met AI blijft de rol van de leraar essentieel. Dat meldt Snappet.
De onderzoekers bekeken de rekenontwikkeling van 7.885 Nederlandse basisschoolleerlingen over een periode van drie jaar, toen deze systemen voor het eerst gebruikt werden tussen 2014 en 2017. Daarbij vergeleken ze klassen die gebruikmaakten van Snappet, een adaptief leersysteem, met klassen die rekenonderwijs zonder zo’n systeem gaven. Zo’n systeem past oefeningen automatisch aan op het niveau van een individuele leerling. Leerlingen krijgen moeilijkere opdrachten als ze goed presteren en eenvoudigere opdrachten als ze vastliepen. Leerlingen die met het systeem werkten, lieten gemiddeld een positievere groei zien over de jaren in hun rekenprestaties.
Effecten van adaptieve leermiddelen
“Het is één van de eerste onderzoeken die kijkt naar de effecten van adaptieve leermiddelen op de lange termijn. Tot nu toe worden bij dit soort systemen vooral de effecten op de korte termijn onderzocht, of wordt er op kleinere schaal gekeken”, verklaart Susanne de Mooij, onderwijskundige en één van de auteurs van het onderzoek.
De gevonden effecten zijn bescheiden, benadrukt De Mooij. “We hebben kleine effecten gevonden, maar wel in het algemeen een positieve trend. Het positieve effect is bovendien extra zichtbaar bij grote scholen, en kwetsbare scholen met veel leerlingen met een minder kansrijke sociaaleconomische achtergrond. Daar zie je vaak meer variatie tussen leerlingen. Zo’n adaptieve technologie kan dan helpen om onderwijs beter af te stemmen op individuele behoeften”, zegt De Mooij.
Ondersteuning voor leraren
Dat maakt een adaptief leermiddel vooral iets dat leraren ondersteunt, niet vervangt. “Een leraar kan de lesstof niet aanpassen aan dertig leerlingen tegelijk. Maar met een hulpmiddel als dit kun je de rekenontwikkeling van leerlingen verbeteren en tegelijkertijd ook de werkdruk van een leraar verlagen.’ De regie blijft altijd bij de leraar, benadrukken de onderzoekers: ‘De leraar maakt de planning, beslist wat leerlingen leren en overziet wat er in de klas gebeurt. Zo’n leertechnologie wordt alleen gevoed door de data die in het systeem staat, terwijl een leraar veel meer informatie heeft.”
Martijn Allessie, oprichter en CEO van Snappet, benadrukt dat het onderzoek eerlijk is over wat het wel en niet aantoont. “Het gemiddelde verschil is over drie jaar consistent positief: omgerekend grofweg twee tot drie weken extra leerwinst per jaar. Dat het statistisch niet significant is, ligt volgens de onderzoekers zelf eerder aan het beperkte aantal scholen dan aan het ontbreken van een echt effect: omdat hele scholen meededen, telt de statistiek scholen, geen leerlingen. Dat verandert niets aan het gemeten verschil, alleen aan de zekerheid. Het gaat bovendien om de beginjaren van Snappet; sindsdien is er veel doorontwikkeld, en daarover doen we pas uitspraken als het bewijs er is. Mijn oproep aan scholen en besturen: vraag elke aanbieder om bewijs. Ook ons.”