Wat is schoolboekencentrale NEON? Alles wat je moet weten
De discussie over de kwaliteit en de stijgende kosten van schoolboeken laait regelmatig op. Steeds meer scholen in Nederland besluiten daarom het heft in eigen handen te nemen door aan te sluiten bij een nieuw initiatief: schoolboekenuitgeverij NEON. Maar wat is dit coöperatieve platform precies, hoe verandert het de manier waarop leraren lesgeven, en wat betekent het voor jouw school? In dit artikel lees je alles wat je moet weten over dit vernieuwende onderwijsinitiatief.
Schoolboekencentrale NEON (officieel het Nederlands Onderwijsinstituut) is een niet-commerciële, coöperatieve schoolboekenuitgeverij die de Nederlandse onderwijsmarkt wil veranderen. Blendle-oprichter Marten Blankesteijn lanceerde het initiatief eind 2025. Het doel? Leraren en scholen de regie over hun eigen lesmateriaal teruggeven, de kosten drastisch verlagen en de duurzaamheid verbeteren. Dat dit aansluit, blijkt uit de cijfers. Inmiddels hebben ongeveer 1.500 scholen zich bij de coöperatie aangesloten. Met ruim 125 schoolbesturen en ongeveer 760.000 leerlingen vertegenwoordigt NEON nu al meer dan een kwart van alle leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs.
Met welk doel is NEON in het leven geroepen?
Het Nederlandse onderwijs uit al jaren kritiek op de drie grote commerciële uitgeverijen Noordhoff, Malmberg en ThiemeMeulenhoff. Scholen ervaren in de praktijk voornamelijk drie structurele knelpunten:
- Onder druk staande budgetten: de aanschaf van traditionele lesmethodes kost scholen jaarlijks honderden euro’s per leerling
- Duurzaamheid en de ‘klikocultuur’: doordat digitale licenties gekoppeld worden aan eenmalige papieren werkboeken, kunnen methodes niet worden hergebruikt. Dit dwingt scholen tot kostbare herhaalaankopen en leidt tot enorme papierverspilling
- Lesmateriaalkeuze: leraren ervaren een gebrek aan flexibiliteit. Zij zitten vast aan methodes en betalen noodgedwongen voor materiaal dat in de praktijk onbenut blijft.
De vier basisprincipes van NEON
NEON kiest voor een andere aanpak met een coöperatief model zonder winstoogmerk.
- Volledige regie voor de docent: het lesmateriaal is modulair en digitaal opgebouwd. Een leraar kan heel eenvoudig via het systeem hoofdstukken herschikken, onderdelen weglaten of eigen opdrachten toevoegen.
- Extreem lage kosten: scholen betalen een vast bedrag van ongeveer 20 euro per leerling per jaar. Hiermee krijgen ze toegang tot alle lesmethoden.
- Duurzaam en flexibel: scholen bepalen zelf of ze digitaal werken of materialen laten drukken. Wie boeken wil, maakt gebruik van herbruikbare hardcoverboeken die jaren meegaan. Er wordt alleen in schriften geschreven.
- Ontwikkeld door docenten: het lesmateriaal is geschreven door auteurs en leraren. Deze leraren combineren het schrijven met het onderwijs door bijvoorbeeld wekelijks nog twee dagen zelf voor de klas te staan.
Hoe is de inkoop juridisch geregeld?
Als een schoolbestuur voor een groot bedrag aan leermiddelen koopt, moet dat normaal gesproken via een Europese aanbesteding. Bij NEON werkt dit anders. Omdat scholen via een coöperatief lidmaatschap mede-eigenaar worden, geldt de ‘inhouse-regeling’ uit de Aanbestedingswet. Hierdoor kunnen aangesloten scholen materialen rechtstreeks bij NEON inkopen, zonder dat hier een apart aanbestedingstraject voor nodig is.
Huidige status
NEON is volop in ontwikkeling. Vanaf het schooljaar 2026/2027 gaan de eerste scholen en docenten met de eerste bruikbare methoden aan de slag. Ondertussen werkt een snelgroeiend team achter de schermen hard aan het vullen en uitbreiden van het curriculum.
Schoolboekencentrale NEON zet het Nederlandse onderwijslandschap behoorlijk op zijn kop. Geen dure, verplichte jaarlijkse updates meer, maar betaalbare, flexibele en duurzame leermiddelen die door en voor docenten worden ontwikkeld. Ben jij benieuwd hoe de overstap van NEO-boeken er voor jouw vakgroep in de praktijk uitziet? Neem dan een kijkje op de officiële website van het Nederlands Onderwijsinstituut.
Bronnen: AD, NU.nl, NOS, Ipon, Sivon, NEON, Nederlands Onderwijsinstituut.