‘Scholen overvraagd door eenzijdige focus op mentaal welzijn leerlingen en studenten’
In beleid en onderzoek worden leerlingen met een verslechterd mentaal welzijn vaak gezien als een individueel gezondheidsprobleem. Die benadering leidt ertoe dat scholen vooral inzetten op zorg en individuele ondersteuning. En dat zorgt ervoor dat het onderwijs overvraagd raakt. De Onderwijsraad wil dat beleidsmakers en scholen hierom inzitten op een breder perspectief bij mentale problemen. Welzijn is een voorwaarde voor onderwijs, maar ook zeker een opbrengst. Dit meldt de Onderwijsraad.
Leerlingen en studenten hebben in toenemende aantallen last van mentale problemen. Nu zetten scholen vooral in op preventie en stevige zorgstructuren, maar leraren en mentoren raken hierdoor overvraagd. De Onderwijsraad ziet dat welzijn in de huidige benadering vooral wordt gezien als voorwaarde om onderwijs te kunnen volgen. Hierdoor blijft onderbelicht wat onderwijs zélf kan betekenen voor het welzijn van jongeren, los van zorg en behandeling.
Onderwijs is meer dan alleen kennisoverdracht
Volgens de Onderwijsraad vraagt dit om een breder perspectief op welzijn. Onderwijs biedt leerlingen en studenten namelijk veel meer dan kennisoverdracht. Het helpt hen zichzelf en anderen beter te begrijpen, een plek te vinden in de samenleving en betekenis te geven aan wat zij doen. Ook kan onderwijs bescherming bieden tegen maatschappelijke druk en prestatiedruk. Voorzitter Louise Elffers van de raad benadrukt dat die bredere rol van onderwijs serieuzer moet worden genomen. “Welzijn is niet alleen een voorwaarde om deel te kunnen nemen aan onderwijs, maar kan juist ook een opbrengst zijn van het volgen van onderwijs.”
Onderdeel van collectief proces
De raad pleit er daarom voor om welzijn niet uitsluitend te benaderen als een individueel probleem dat opgelost moet worden vóórdat leren mogelijk is. In plaats daarvan zou welzijn ook gezien moeten worden als iets dat kan ontstaan binnen het onderwijs zelf, als onderdeel van een collectief leerproces. Beleidsmakers krijgen hierom de boodschap om hiervoor oog te houden. De Onderwijsraad denkt deze nieuwe verkenning handvatten biedt voor schoolbestuurders, schoolleiders en docententeams om het gesprek over welzijn en onderwijs anders in te steken.
