Ramadan op school: tips voor leerlingen

De ramadan is begonnen. Voor veel leerlingen betekent dit een bijzondere tijd van bezinning, maar ook een periode waarin de schooldag er door het vasten net even anders uitziet. Hoe blijf je fit en gefocust tijdens de lessen? De redactie van de Nationale Onderwijsgids geeft een aantal praktische tips.

Wat is de ramadan?

Voor moslims is de ramadan een gezegende maand van bezinning, toewijding aan het geloof en saamhorigheid. Eén van de bekendste onderdelen van de maand ramadan is het vasten: je onthoudt jezelf van eten en drinken tussen zonsopgang en zonsondergang.

Ieder jaar begint de ramadan op een andere datum. Dat komt omdat de islamitische kalender de maan volgt. Een nieuwe maand begint wanneer de eerste glimp van de nieuwe maan zichtbaar wordt. De ramadan wordt afgesloten met Eid al-Fitr (ook wel bekend als het Suikerfeest).

Wie moet vasten?

Vasten is verplicht voor iedere moslim die aan de volgende voorwaarden voldoet:

• Volwassen is: iedereen die de puberteit heeft bereikt
• Geestelijk gezond is
• Fysiek gezond is

Wie is niet verplicht om te vasten?

De volgende groepen zijn vrijgesteld van de vastenplicht, al moeten sommigen deze later inhalen:

• Zieken: mensen die tijdelijk ziek zijn en door het vasten hun herstel in gevaar brengen
• Chronisch zieken/ouderen
• Reizigers: personen die een lange reis maken
• Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven
• Menstruerende vrouwen
• Jonge kinderen: kinderen die nog niet de puberteit hebben bereikt 
• Personen met een mentale beperking

Tips voor tijdens schooltijd:

Rust tijdens de pauze

Op sommige scholen wordt er al rekening mee gehouden door een aparte ruimte aan te bieden waar vastende kinderen kunnen rusten of een boek kunnen lezen tijdens de lunchpauze. Als dit niet het geval is, vraag dan of er een aparte, rustige ruimte beschikbaar is waar je tijdens de lunchpauze kunt zitten. Je zit dan niet in de buurt van etende klasgenoten.

Doseer lichamelijke inspanning

Geef bij je gymdocent aan dat je aan het vasten bent. Vraag of je rustiger aan mag doen tijdens de gymles. Stel, er staat een piepjestest gepland, vraag dan of je deze mag overslaan of dat je daarvoor in de plaats een lichtere oefening uitvoert. Sommige scholen kiezen ervoor om tijdens de ramadan alternatieve activiteiten aan te bieden, zoals rustige bewegingsspelen of yoga. 

Huiswerk plannen

Plan je huiswerk zoveel mogelijk in de ochtenden, wanneer je nog de meeste energie hebt. Mocht je rooster dit niet toelaten, dan zou je je huiswerk ook op school kunnen maken. Overleg dit met je docenten. Ook het maken van toetsen kan een hele opgave zijn met een rammelende maag. Vraag aan je docent of het mogelijk is om je toets op een ander moment te maken.

Wat moet je doen als je je duizelig voelt?

Wanneer een leerling zich tijdens het vasten op school duizelig voelt, is het belangrijk om direct stappen te ondernemen om flauwvallen of verdere uitdroging te voorkomen.

• Neem rust, ga direct zitten of liggen en sluit je ogen om zoveel mogelijk prikkels te verminderen
• Beweeg rustig en vermijd abrupte bewegingen of snel opstaan
• Zoek een plek op met voldoende ventilatie of ga even kort naar buiten
• Als de duizeligheid komt door uitdroging, is het advies om water te drinken om ernstige klachten te voorkomen.

Tips voor thuis

Voedzaam eten en voldoende water drinken

Eet voldoende voedzaam voedsel voor zonsopgang. Kies daarbij voor producten zoals havermout, volkorenbrood, noten en fruit. Deze producten geven langzame energie af. Drink ook voldoende water tussen zonsondergang en zonsopgang om uitdroging te voorkomen.

Slaap voldoende

Probeer op tijd te gaan slapen, want je moet vaak vroeg opstaan voor de suhoor (vroege maaltijd).

Ramadan op school vraagt om veel doorzettingsvermogen, maar het is ook een tijd van verbinding en nieuwe energie. Of je nu de hele periode vast, een paar dagen meedoet of voornamelijk je klasgenoten steunt: toon begrip voor elkaar. Met een goede planning en de juiste mindset haal je het beste uit deze maand, zowel in de klas als daarbuiten. Namens de redactie wensen we iedereen een leerzame en mooie periode toe.

Bronnen: Voedingscentrum, Ouders & Onderwijs, GGD, Verus