Oproep aan nieuw kabinet: maak onderwijs écht gratis
De kansenongelijkheid binnen het onderwijs is de afgelopen jaren door het kabinetsbeleid rondom de schoolkosten nog niet verminderd. De VO-raad trekt deze conclusie op basis van vier recentelijke gepubliceerde onderzoeken over schoolkosten. Deze onderzoeken zijn gepubliceerd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dat meldt de VO-raad.
In augustus 2021 werd de wet vrijwillige ouderbijdrage ingevoerd. Het kabinet analyseerde deze wet de afgelopen maanden. Scholen voeren deze wet over het algemeen goed uit. De meeste scholen informeren via de schoolgids de ouders over de hoogte van de bijdrage, de bestedingen en het vrijwillige karakter. Leerlingen mogen niet worden uitgesloten als de vrijwillige ouderbijdrage niet wordt betaald. De wet leidt er ook toe dat steeds minder ouders de vrijwillige ouderbijdrage betalen.
Schoolreisjes of excursies
Scholen moeten nu zelf financieel bijspringen om de leerlingen schoolreisjes of excursies te kunnen aanbieden. Sommige scholen kiezen voor goedkopere opties of alternatieve excursies. Dit geldt vooral voor scholen met meer kansarme kinderen. De verschillen tussen scholen als het gaat om het aanbod van excursie neemt hierdoor toe.
Bovenschools fonds
Het OCW heeft onlangs een onderzoek laten doen naar de invoering van een bovenschools fonds. Daarin worden ouderbijdragen verzameld en de deelnemende scholen kunnen daar gebruik van maken. Het advies is om een bovenschools fonds niet landelijk in te voeren. Scholen kunnen zelf uitzoeken of het in hun regio mogelijk is. Scholen, schoolbesturen en gemeenten die nadenken over de invoering van een buitenschools fonds kunnen de handreiking inzien.
Scholen willen de ouderbijdrage niet verplichten. De VO-raad ziet als enige oplossing om de vrijwillige ouderbijdrage af te schaffen. Dit dan wel in combinatie met een verhoging van het totaalbedrag met een vast bedrag per leerling. Alle scholen kunnen gebruikmaken van deze middelen en daardoor gratis activiteiten organiseren voor alle leerlingen.
Schoolkostenmonitor
Ook de Schoolkostenmonitor 2024-2025 is onlangs gepubliceerd. De schoolkosten in het voortgezet onderwijs zijn licht gestegen ten opzichte van de vorige meting in schooljaar 2022-2023. De gemiddelde bedragen aan totale schoolkosten lopen uiteen afhankelijk van de schoolrichting. Zo betaal je voor praktijkonderwijs 125 euro en voor het gymnasium 465 euro. Scholen met de 20 procent laagste achterstandsscores hebben gemiddeld hogere schoolkosten dan scholen met de 20 procent hoogste achterstandsscores.
Een meerderheid van de ouders laten weten dat zij genoeg informatie krijgen over de hoogte en de besteding van de schoolkosten. Via de MR of de ouderraad kunnen zij meebeslissen.
Monitor Aanvullend Onderwijs
De Monitor Aanvullend Onderwijs 2025 laat zien dat 72 procent van de vo-scholen aanvullend onderwijs op de eigen locatie na onderwijstijd aanbiedt. 81 procent van de scholen deed dit in schooljaar 2022-2023. Scholen zijn dit aanvullende onderwijs meer zelf gaan organiseren. Ook vindt er meer samenwerking plaats met externe partijen.
