Waarom veel studenten vastlopen in hun eerste jaar reguliere hbo

Dat veel studenten, en met name businessstudenten, vastlopen in hun eerste jaar is geen toeval. Het ligt zelden aan intelligentie of motivatie. In de praktijk, waar businessstudenten vastlopen, gaat het mis op een dieper niveau: de manier waarop veel hbo-opleidingen zijn ingericht sluit onvoldoende aan bij wat een businessopleiding daadwerkelijk van studenten vraagt.

In Nederland wordt dit probleem vooral zichtbaar binnen hbo-businessopleidingen, waar vrijheid vaak wordt verward met ontwikkeling. Businessstudenten lopen om deze reden. vaak vast.

Waar opleidingen tekortschieten

Veel businessopleidingen beloven praktijkgericht onderwijs. In theorie klopt dat. In de praktijk blijft het vaak hangen bij opdrachten zonder echte consequenties, groepswerk waarin verantwoordelijkheid verdampt en beoordelingscriteria die vooral aanwezigheid belonen.

Wat ontbreekt, is structuur, een belangrijke reden dat businessstudenten vastlopen.

Studenten krijgen vrijheid, maar weinig houvast. Ze mogen zelf plannen, maar leren niet hoe. Ze krijgen feedback, maar zelden scherp of consequent. Daardoor ontstaat een situatie waarin studenten wel bezig zijn, maar niet daadwerkelijk groeien.

Niet omdat ze niet willen,
maar omdat niemand ze dwingt om hoger te mikken.

Vrijblijvendheid werkt verlammend

Vrijblijvendheid klinkt aantrekkelijk, zeker voor jongeren die net van school komen. Maar in een businesscontext werkt het averechts. Zonder duidelijke kaders en verwachtingen leren studenten geen prioriteiten stellen, geen eigenaarschap nemen en geen druk verdragen.

Dat wordt vaak pas zichtbaar wanneer het tempo omhoog gaat. Deadlines stapelen zich op. Projecten vragen meer dan alleen inzet. En ineens blijkt dat de basis ontbreekt.

Wat volgt is twijfel, uitstel en uiteindelijk vastlopen.

Wat structureel misgaat in het eerste jaar

Het eerste jaar van een hbo-businessopleiding zou vormend moeten zijn. Juist daar hoort de lat zichtbaar te liggen. In veel opleidingen gebeurt het tegenovergestelde: studenten worden vooral binnengehouden. Uitval moet worden voorkomen, dus de eisen blijven laag.

Maar wie niet leert omgaan met verwachtingen, leert ook niet omgaan met verantwoordelijkheid.

Business vraagt om:

• keuzes maken onder druk
• feedback kunnen verwerken
• afspraken nakomen
• resultaten leveren

Als deze vaardigheden niet vanaf het begin worden ontwikkeld, wordt het tweede jaar geen verdieping, maar een overlevingstocht. Businessstudenten vastlopen steeds vaker in dergelijke situaties.

Vastlopen is vaak een signaal, geen falen

Wanneer studenten vastlopen, wordt dat vaak persoonlijk gemaakt. “Het ligt aan motivatie.” Of: “Deze studie past misschien niet bij je.” Soms klopt dat. Maar vaak is vastlopen een signaal dat de opleiding te weinig stuurt op ontwikkeling.

Een businessopleiding zou geen veilige parkeerplaats moeten zijn, maar een omgeving die vormt. Dat schuurt soms. Dat kost energie. Maar het voorkomt stilstand.

Wie dit begrijpt, kijkt anders naar studiekeuze. Niet als een vraag of iets nu al past, maar of de opleiding voorbereidt op wat later van je wordt gevraagd binnen het Nederlandse hbo.

Waarom ontstaat twijfel?

Wie wil begrijpen welke vragen je jezelf eerst moet stellen vóór je een businessopleiding kiest, leest hier waarom studietwijfel vaak ontstaat.

Hoe kan business onderwijs anders?

Wie vervolgens wil zien hoe businessonderwijs ook anders kan worden ingericht, leest hier hoe EuroCollege studenten opleidt in business en ondernemen.