Ramadan op school: tips voor docenten

Voor veel moslimleerlingen is de ramadan de belangrijkste maand van het jaar. Veel scholieren die de puberteit hebben bereikt vasten van zonsopgang tot zonsondergang. Hoe zorg je als docent dat zij zich gezien en gesteund voelen terwijl de lessen wel gewoon doorgaan?

Ga in gesprek

Ga het gesprek aan met de vastende kinderen bij jou in de klas. Tijdens de ramadan gelden strikte regels, maar in de klas kun je altijd zoeken naar balans. Aanpassingen zijn mogelijk als deze nodig zijn om te leren en te presteren. Neem de scholieren en hun ouders serieus en overleg samen waarmee jij in de klas rekening kunt houden. Zijn er bijvoorbeeld bijzondere dagen in deze periode bij jou op school? Denk aan een toetsweek, sportdag, maar denk ook aan momenten waarop er wordt gegeten in de groep. Bespreek binnen het lerarenteam hoe jullie rekening kunnen houden met het energiepeil van de leerlingen.

Toon interesse

Het kan voorkomen dat leerlingen tijdens de ramadan vermoeider overkomen dan normaal. Voor leerkrachten is dat lastig en misschien wel reden tot zorg. Voor de ouders van de leerlingen is het ook lastig als ze een bezorgde docent aan de telefoon hebben. Daarom is het belangrijk om als docent interesse te tonen. Vertel wat je ziet of merkt aan de leerling in kwestie en vraag hoe dit zou kunnen komen. Ouders kunnen natuurlijk ook zelf het initiatief nemen om de docent op de hoogte te brengen.

Erken de ramadan en bespreek het onderwerp in de klas

Door je leerlingen een ‘Ramadan Mubarak’ of ‘Ramadan Kareem’ te wensen, laat je zien dat je hun vastenperiode respecteert. Door in de klas stil te staan bij de betekenis van ramadan leren niet-vastende leerlingen ook wat hun klasgenoten doormaken en hoe ze hen kunnen steunen.

Wees flexibel tijdens lichamelijke activiteiten

Vastende leerlingen kunnen door een lager energiepeil of door vermoeidheid moeite hebben met intensieve fysieke inspanningen. Overweeg om die leerlingen een alternatief aan te bieden tijdens de gymles. Denk daarbij aan het doen van minder intensieve oefeningen of een rustmoment. Daarnaast is het ook fijn als er bij excursies of andere activiteiten rekening wordt gehouden met de ramadan. Probeer zware fysieke activiteiten en toetsen zoveel mogelijk buiten de vastenmaand te plannen.

Zorg voor een veilige omgeving

Tijdens de pauzes kunnen leerlingen die vasten zich ongemakkelijk voelen als ze omringd zijn door klasgenoten die wel eten en drinken. Als leraar (en als school) kun je een rustige ruimte aanbieden waar de leerlingen zich even kunnen terugtrekken, ontspannen of bidden. Sommige scholen hebben deze aparte ruimtes al.

Vastende docenten

Vastende docenten combineren tijdens de ramadan hun onderwijstaken met vasten tussen zonsopgang en zonsondergang. Dit vraagt om begrip en ondersteuning op school.

Tips en ondersteuning voor vastende docenten

• HR-professionals en schoolleiding kunnen rekening houden met het verdelen van zware taken of lessen, bijvoorbeeld door het verminderen van uren aan het einde van de middag
• Vraag of het mogelijk is om pauzes over te slaan of flexibel in te zetten, waardoor de werkdag korter kan zijn
• Zorg als school voor een geschikte, rustige, en eventueel afsluitbare ruimte waar docenten kunnen bidden
• Een open dialoog tussen collega’s over de ramadan kan het wederzijds begrip vergroten. Het tonen van respect voor het vasten is belangrijk, bijvoorbeeld door niet uitgebreid te gaan eten in de buurt van vastende collega’s. Wees daar als je vast ook duidelijk over
• Leidinggevenden moeten extra opletten op de gezondheid van de vastende medewerkers.

Met deze kleine aanpassingen maak je een groot verschil voor de vastende leerlingen in de klas. De redactie van de Nationale Onderwijsgids wenst jou en je klas een fijne periode toe! Tips voor scholieren lees je hier.

Bronnen: Lowan, GGD, Ouders & Onderwijs, Metafoor Onderwijs