Arbeidsinspectie dreigt met boetes voor universiteiten om werkdruk en wangedrag
Vier Nederlandse universiteiten riskeren boetes omdat ze de hoge werkdruk en ongewenst gedrag niet streng genoeg aanpakken. De Arbeidsinspectie heeft de universiteiten van Maastricht, Delft, Eindhoven en Twente officieel gewaarschuwd na een eerdere berisping. Hoewel de instellingen al maatregelen hebben genomen, zijn deze volgens de inspectie nog onvoldoende. Donald Pechler, sectorbestuurder van de AOb, hoopt dat boetes uiteindelijk niet nodig zijn. Dat meldt de AOb.
De hoge werkdruk en het structurele overwerk op universiteiten zijn al jaren een hardnekkig probleem. Om hier aandacht voor te vragen, deden de vakbonden FNV, AOb en VAWO (inmiddels onderdeel van de AOb) al in 2019 gezamenlijk aangifte. Hoewel de Arbeidsinspectie de universiteiten in 2020 opriep om werkdruk en ongewenst gedrag aan te pakken, bleek uit een evaluatie in 2024, waaraan ruim negenduizend docenten en onderzoekers deelnamen dat er nauwelijks iets is veranderd. Vanwege het uitblijven van resultaten na deze verkennende onderzoeken, is de Arbeidsinspectie nu overgegaan tot een officiële, handhavende inspectie.
Pijnpunten
De inspectiewaarschuwingen leggen de pijnpunten bloot binnen de universiteiten. Zo heeft de Universiteit Maastricht een ‘WerkWelzijn Monitor’ opgezet. Hoewel de inspectie hier positief over is, ontbreekt deze monitor nog op verschillende faculteiten, meldt universiteitsblad Observant. Volgens Pechler is dit een hardnekkig en typisch probleem. “Faculteiten zijn vaak niet op de hoogte van cao-afspraken.”
Ook elders rammelt de uitvoering. De TU Delft zet in op leiderschapstrainingen, extra vertrouwenspersonen en een meldpunt, maar de inspectie mist hard bewijs van het effect, aldus Delta. Een vergelijkbaar probleem speelt bij de universiteiten van Eindhoven en Twente. Zij kunnen hun resultaten eveneens onvoldoende onderbouwen, schrijven Cursor en U-Today.
Sociale onveiligheid op de werkvloer
Universiteiten hebben vaak te weinig zicht op risicofactoren voor sociale onveiligheid op de werkvloer. De Arbeidsinspectie wijst in een brief aan de TU Delft bijvoorbeeld op de sterke hiërarchie, zoals tussen promovendi en hun leidinggevenden. Zulke scheve verhoudingen verhogen de drempel om een melding te maken. Een landelijk inspectierapport over alle universiteiten verschijnt waarschijnlijk rond de jaarwisseling.
Geldboete
De Arbeidsinspectie waarschuwt voor boetes tot 13.500 euro per overtreding. Instellingen krijgen deze geldstraf als ze bij een volgende controle nog steeds te weinig hebben verbeterd.