Hoe zit het met de onderwijsuren als je vanwege code rood niet naar school kunt?

Zodra het KNMI code rood afgeeft, staat veiligheid voorop. Veel scholen in Noord-Nederland sluiten woensdag 4 februari hun deuren voor zowel leerlingen als personeel. Het is te gevaarlijk om de weg op te gaan. Dit is overigens niet de eerste keer in 2026. Op dinsdag 6 januari was circa 13 procent van de scholen in Nederland gesloten vanwege gladheid en sneeuwval. In het noorden bleven sommige scholen ook op woensdag 7 januari of vrijdag 9 januari dicht vanwege de aanhoudende overlast. Er was op die dagen geen code rood afgegeven, maar code oranje. Wat betekenen deze schoolsluitingen voor de wettelijk verplichte onderwijsuren?

Urennormen basisonderwijs

Wanneer een school dicht blijft vanwege code rood, wordt dit officieel gezien als een situatie van overmacht. Hoewel scholen een wettelijk minimumaantal onderwijsuren per jaar moeten halen, kan het soms gebeuren dat door onvoorziene omstandigheden toch de deuren dicht blijven. Een kind op de basisschool moet het volgende aantal uren onderwijs krijgen:

• De eerste vier schooljaren (onderbouw): minimaal 3.520 uur
• De laatste vier schooljaren (bovenbouw): 3.760 uur.

Over acht schooljaren is dit minimaal 7.520 uur. De overgebleven 240 uur mogen scholen zelf verdelen over de onderbouw en bovenbouw.

Urennorm speciaal basisonderwijs

Een kind op een speciale basisschool krijgt hetzelfde aantal uren onderwijs als in het gewone basisonderwijs. Uitzondering is het onderwijs aan dove en slechthorende kinderen jonger dan vier jaar. Zij krijgen minimaal 880 uren onderwijs per jaar.

Urennorm voortgezet onderwijs

De volgende urennormen gelden op de middelbare school:

• vmbo (4 jaar): 3.700 uur
• havo (5 jaar) : 4.700 uur
• vwo (6 jaar) : 5.700 uur.

De middelbare school moet per jaar tenminste 189 dagen onderwijs geven.

Urennorm voortgezet speciaal onderwijs

Het aantal uren onderwijs voor het voortgezet speciaal onderwijs is als volgt:

• uitstroomprofiel vervolgonderwijs: hetzelfde aantal uren als voor het gewone voortgezet onderwijs per opleiding;
• arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel: 1.000 uren onderwijs per leerjaar;
• uitstroomprofiel dagbesteding: 1.000 uren onderwijs per leerjaar.

Urennorm mbo

Een mbo-student heeft 16.00 uur per jaar beschikbaar voor zijn studie. De 2 leerwegen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) hebben verschillende onderwijstijden.

Urennormen BBL

Het aantal uren onderwijs voor de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) is minimaal 850 uren per studiejaar. Hiervan zijn er minimaal 200 voor les op school (begeleide onderwijsuren) en ten minste 610 uren voor les in de praktijk (beroepspraktijkvorming, bpv). De resterende 40 uur kan ofwel door begeleide onderwijsuren ofwel door beroepspraktijkvorming worden ingevuld.

Urennormen BOL

Het aantal uren onderwijs voor de beroepsopleidende leerweg (bol) geldt per opleidingsniveau. In het schema gaat het bij de urennormen om het minimale aantal begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming. In het eerste jaar moet het onderwijsprogramma minimaal 700 uur begeleide onderwijstijd kennen, behalve bij de entreeopleiding. 

Hoger onderwijs

Voor het hoger onderwijs bestaan er geen wettelijke richtlijnen voor de onderwijstijd. Universiteiten en hogescholen bepalen zelf het aantal contacturen. 

Gevolgen code rood voor onderwijsuren

De Onderwijsinspectie houdt rekening met situaties waarin een school door bijvoorbeeld een weeralarm als code rood niet aan de urennorm kan voldoen. Gemiste uren door code rood hoeven doorgaans niet ingehaald te worden, maar dan moet de school wel kunnen aantonen dat er sprake was van een onveilige situatie.

Online-onderwijs

Tijdens de coronapandemie werd er al veel gewerkt met onderwijs op afstand. Veel scholen kunnen bij een sluiting dan ook overschakelen op onderwijs op afstand via bijvoorbeeld Microsoft Teams. In dat geval tellen de uren die de scholieren en leerlingen thuis aan hun schoolwerk besteden gewoon mee als onderwijstijd. Daardoor ontstaat er geen tekort aan uren.

Marge-uren

Scholen plannen in hun jaarrooster vaak meer uren in dan het wettelijk minimum. Dat zijn de zogenoemde marge-uren. Dit doen de scholen om uitval door calamiteiten, zoals code rood vanwege extreem weer, op te vangen zonder meteen onder de norm te komen. 

Code rood betekent voor leerlingen vaak een onverwachte vrije dag, maar het is voor de school wel een legpuzzel als het om onderwijsuren gaat. Of die uren later in het jaar worden ingehaald, hangt af van het schoolprotocol. De minimale onderwijstijd moet in ieder geval wel worden gehaald. Dat wil zeggen dat de basisschoolleerlingen in acht aaneengesloten schooljaren ten minste 7.520 uren onderwijs ontvangen. Het dient in dat kader voor ouders, leerlingen en de Onderwijsinspectie volstrekt helder te zijn welke tijd door de school als onderwijstijd wordt aangemerkt en welke niet. Houd dus altijd de schoolcommunicatie goed in de gaten. 

Bronnen: Rijksoverheid, Onderwijsinspectie, Ouders & Onderwijs.