Huis kopen met hulp van ouders
De woningmarkt is keihard voor starters. Terwijl de huizenprijzen blijven stijgen, blijven de leennormen achter. Voor veel jonge kopers is hulp noodzaak geworden. De “jubelton” bestaat niet meer, maar de “familiebank” is springlevender dan ooit.
Schenken, hoe zit dat?
Sinds 2024 is de grote schenkingsvrijstelling voor woningen verdwenen. Toch kunnen ouders nog steeds fiscaal bijdragen. De eenmalige verhoogde vrijstelling bedraagt circa €31.813 voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar. Dit bedrag mag vrij worden besteed, dus ook aan een huis.
Daarnaast mogen ouders jaarlijks ruim €6.633 belastingvrij schenken. Deze jaarlijkse gift kan jarenlang worden ingezet, bijvoorbeeld om maandlasten te verlichten of de hypotheek sneller af te lossen. Het voordeel van schenken is de eenvoud: geen verplichtingen, geen terugbetaling, geen paperassen. Het nadeel: het geld is definitief weg uit het vermogen van de ouders.
De familiebank
Een huis kopen met hulp van familie is een leningconstructie waarbij ouders geld uitlenen tegen een marktconforme rente. Het kind betaalt maandelijks rente en lost af, precies zoals bij een gewone hypotheek. Het verschil zit in de slimme fiscale kanten.
De betaalde rente is voor het kind aftrekbaar van de belasting, mits de lening annuïtair of lineair wordt afgelost en het geld voor de eigen woning wordt gebruikt. De ouders ontvangen de rente en plaatsen het bedrag in box 3 van hun vermogen. Vaak schenken ouders de ontvangen rente direct terug aan het kind binnen de jaarlijkse vrijstelling.
Juridische spelregels
De Belastingdienst ziet de familiebank niet door de vingers als je de regels omzeilt. Een informele afspraak wordt al snel gezien als een verkapte schenking, met boetes tot gevolg.
Een schriftelijke leningsovereenkomst is belangrijk. Leg daarin vast: het geleende bedrag, de rente, de looptijd, de aflossingswijze en wat er gebeurt bij overlijden van de ouders. Notariële vastlegging is niet verplicht, maar wel verstandig bij grotere bedragen.
Meld de lening in je aangifte inkomstenbelasting. Zowel de schuld (bij het kind) als de vordering (bij de ouders) moeten worden opgegeven.
Emotionele valkuilen
Financiële hulp van familie klinkt mooi, maar kan ook tot spanningen leiden. Wat als je gaat scheiden? Wat als je broer of zus niets krijgt? Bespreek deze scenario’s vooraf.
Een uitsluitingsclausule zorgt dat geschonken of geleend geld bij een scheiding niet valt onder de gemeenschap van goederen. Dit beschermt het bedrag tegen claims van een ex-partner. Neem dit op in de leningsovereenkomst of schenkingsakte.
Praat open over gelijkheid binnen het gezin. Als jij €50.000 krijgt voor een huis, hoe zit dat dan met je zus die geen koophuis wil? Of met je broer die pas over vijf jaar aan de beurt is? Transparantie voorkomt ruzies bij het kerstdiner of erger: bij de erfenis.
Maak ook afspraken over wat er gebeurt als je ouders onverwachts overlijden. Moet de lening dan direct worden afgelost? Of wordt deze verrekend met de erfenis? Vastleggen voorkomt juridisch gezeur achteraf.
