Profielwerkstuk: wat is het + tips en trucs

De eindexamens beginnen pas dit voorjaar, maar de tijd vliegt voorbij. Voor je het weet zit je met zijn allen in een gymzaal een examen te maken. Voordat het zover is, moet je ook nog een profielwerkstuk (pws) maken. En zo’n pws is wel even wat anders dan de werkstukken die je in de afgelopen jaren hebt ingeleverd. Wat maakt een profielwerkstuk nu zo anders? Wij leggen het aan je uit.

Wat is het profielwerkstuk?

Het profielwerkstuk (pws) is het grootste werkstuk dat je tijdens je middelbare schoolcarrière maakt. Al je tot dan toe geleerde vaardigheden breng je tijdens het maken van het pws in de praktijk. Aangezien je zelf het onderwerp van het profielwerkstuk mag kiezen, is het mogelijk dat je straks meer over dit onderwerp weet dan jouw leraar. Hoewel het gebruikelijk is om het profielwerkstuk in een groepje van twee te maken, kiezen sommige scholieren er ook voor om het alleen te doen. 

Het pws maak je in het examenjaar. Het is een verplichte opdracht voor vmbo tl/gl, havo en vwo. Havisten en vwo’ers zijn minimaal 80 uur bezig met hun profielwerkstuk. Vmbo’ers werken er minimaal 20 uur aan. Op de havo en het vwo bestaat deze schoolopdracht al heel lang, maar sinds 2016 is deze ook ingevoerd voor vmbo’ers.

Voor havisten en vwo’ers wordt het werkstuk meegenomen in het combinatiecijfer. Dit cijfer moet voldoende zijn om te kunnen slagen. Vmbo’ers moeten het pws met minimaal een voldoende afsluiten om te kunnen slagen. Het eindcijfer voor je profielwerkstuk krijgt zelfs een aparte vermelding op je diploma. 

Hoe ziet het pws eruit?

Hoe het profielwerkstuk eruitziet verschilt per onderwerp, vak en zelfs school. Scholen mogen namelijk ook zelf regels toevoegen. Toch zijn er ook veel gemeenschappelijke punten, zoals de verplichte onderzoeksvraag en mondelinge presentatie.

Onderzoeksvraag

Scholieren beginnen met het bedenken van een onderwerp dat hen interesseert. Vanuit dit onderwerp bedenk je een onderzoeksvraag. Deze hoofdvraag moet iets zijn wat je niet makkelijk kunt opzoeken. De kernvraag mag niet te breed zijn, maar ook niet te klein. Nadat de onderzoeksvraag bekend is, maak je de deelvragen. Deze deelvragen worden de hoofdstukken in het verslag. Vaak krijg je hierbij hulp van een studiebegeleider.

Na deze stappen begin je met het schrijven van je werkstuk. Hiervoor moet je informatie opzoeken, overleggen en soms zelfs interviews of enquêtes houden. Het eigen onderzoek moet dan meestal als bijlage worden toegevoegd. Vaak moet er voor een bepaalde datum een kladversie worden ingeleverd. Op deze versie krijg je dan feedback die je in de uiteindelijke versie moet verwerken.

Mondelinge presentatie

Na het afronden van het profielwerkstuk volgt vaak een mondelinge presentatie. Deze presentatie telt mee voor de eindbeoordeling. Ouders, familie en vrienden mogen hierbij aanwezig zijn. Ook klasgenoten en scholieren uit een lager jaar kunnen erbij zijn. Na afloop kunnen de zaal en de begeleider vragen stellen. Na het afronden hiervan krijg je je cijfer.

Deadline

De deadline voor het profielwerkstuk is afhankelijk van je school, maar wettelijk gezien moet het afgerond zijn vóór de start van het eerste tijdvak van de eindexamens. Dan kan het cijfer nog op tijd worden doorgegeven aan DUO. Veel scholen hanteren een interne deadline, vaak in maart of rond begin april. Controleer altijd bij de school zelf voor de exacte datum.

Overige tips 

Als het goed is heb je nu een goed beeld van wat een pws inhoudt. Hieronder geven we nog een aantal tips om dit traject tot een goed einde te brengen. 

• Houd de gewerkte uren bij in een logboek. Op de havo en het vwo kijken docenten streng naar het aantal uren dat je aan je profielwerkstuk hebt besteed. In het logboek kun je vastleggen wie wat doet/heeft gedaan en zo voorkom je dat jij en je partner hetzelfde doen. 
• Houd goed contact met je begeleider. Het pws neemt maanden in beslag en in die tijd kan er van alles gebeuren. Het werkstuk kan vastlopen op de inhoud of er kunnen door privé omstandigheden deadlines niet gehaald worden. Je begeleider dient daarvan op de hoogte te zijn en je te helpen waar nodig.
• Extra inspiratie kan geen kwaad. Vraag daarom zeker aan je begeleider of je een oud profielwerkstuk kunt inzien. Dan heb je een beetje een idee van de inhoud. Als je docent dit niet toestaat, kan je altijd nog een bekende om een voorbeeld vragen.

Bronnen: Onlineslagen, StudiekeuzeLab, Examenoverzicht, DUO, Scholieren.com.