Twee miljard euro naar verbetering basisvaardigheden, maar CPB ziet geen enkel effect
Het kabinet wil miljarden euro’s uitgeven om kinderen goed te leren lezen en rekenen. Scholen zijn blij met dit geld, maar onderzoekers van het Centraal Planbureau (CPB) hebben hier kritiek op. Dat meldt het AD.
Sinds 2022 werd er door het kabinet al 2 miljard euro uitgegeven aan het verbeteren van de basisvaardigheden, maar scholieren presteren daar niet beter door. Nederlandse scholieren zakken sinds 2012 steeds verder weg op internationale lijsten wat betreft de taal- en rekenvaardigheid. Vooral vmbo-leerlingen lopen steeds verder achter op het niveau dat voor hun vervolgopleiding noodzakelijk is.
Subsidie heeft weinig effect op de leerprestaties
De onderzoekers hebben vastgesteld dat het geld tot nu toe geen groot effect heeft op de leerprestaties. Het rapport verscheen al in december 2025, maar komt nu pas naar buiten. Scholen die al sinds 2022 subsidie krijgen, laten nog geen verandering zien. De doorstroomtoets werd in de jaren daarna niet beter gemaakt en dat geldt ook voor de andere toetsen.
In het voortgezet onderwijs slagen niet meer scholieren voor het eindexamen en ook de cijfers voor wiskunde en Nederlands schieten niet omhoog.
Scholen met een grote achterstand kregen in de tweede subsidieronde voorrang. Maar ook daar waren in het eerste jaar geen betrouwbare effecten op de leerprestaties te zien.
Laaggeletterdheid
Een derde van de Nederlandse jongeren van 15 jaar loopt het risico om laaggeletterd de school te verlaten. Per leerling wordt er door de overheid op jaarbasis 615 tot 1130 euro extra beschikbaar gesteld om de verandering in te zetten. Scholen konden voor dat geld extra leraren of taal- en rekencoaches inhuren.
Coronapandemie
Basisschoolleerlingen presteren na de coronapandemie wel weer wat beter. Dit ligt volgens de CPB-onderzoekers niet aan de extra subsidie. Het grootste verschil ligt waarschijnlijk aan het feit dat kinderen geen thuisonderwijs meer krijgen.
Uit onderzoek van Stichting Cito blijkt dat de prestaties in het voortgezet onderwijs nog steeds achteruitgaan. Daar verandert de subsidie niets aan.
80 procent van de basisscholen en 70 procent van de middelbare scholen laten wel een vooruitgang zien bij rekenen, wiskunde en Nederlands. Dat geeft het kabinet hoop.
