Studenten kopen vaak studieboeken die ze helemaal nooit gebruiken
Uit eigen onderzoek onder 271 studenten via het Radar Panel, verbonden aan het AVROTROS consumentenprogramma Radar, blijkt dat 91 procent van de studenten in de afgelopen vijf jaar studieboeken heeft aangeschaft die zij achteraf niet of nauwelijks nodig hadden. Gemiddeld hebben studenten in die periode 400 euro uitgegeven aan boeken die overbodig bleken, wat leidt tot grote frustratie en onnodige financiële druk. Meer dan de helft (53 procent) van de studenten moest een boek aanschaffen geschreven door een docent of hoogleraar van de eigen opleiding. Hiervan gaf 75 procent aan het boek helemaal niet, slechts voor een klein gedeelte of alleen voor een open-boek tentamen nodig te hebben gehad. Ook ziet maar 4 procent procent de meerwaarde in van een verplicht nieuwe versie van een boek dat moet worden aangeschaft. Dat meldt AVROTROS.
Het nieuwe semester gaat vandaag, na de kerstvakantie, weer van start en dat betekent voor veel studenten nieuwe vakken, nieuwe lesstof en dus nieuwe boeken. En dat dat flink wat kost, was afgelopen jaar veel in het nieuws. Nieuw onderzoek van het Radar Panel bevestigt dit niet alleen, maar de studenten geven vooral aan dat de kosten vaak onnodig zijn, bovenop het toch al dure studentenleven. Vooral de aanschaf van boeken geschreven door een docent of hoogleraar van de eigen opleiding die achteraf niet nodig bleken te zijn, is een doorn in het oog bij de studenten. 57 procent heeft bovendien de nieuwste versie moeten aanschaffen van een boek geschreven door iemand die aan de opleiding is verbonden, terwijl ook dit in de meeste gevallen geen noodzakelijkheid bleek: 78 procent geeft aan dat er niet altijd veel veranderd was ten opzichte van de vorige versie, en dat zij net zo goed een oudere versie van het boek hadden kunnen gebruiken.
Studieboeken
Maaike Krom van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) reageert ferm op de resultaten van het onderzoek: “Onderwijs moet zo toegankelijk mogelijk blijven. Het feit dat je steeds weer een boek moet kopen dat achteraf niet nodig blijkt, is gewoon belachelijk. En dat een docent daar ook nog financieel van profiteert, lijkt me niet helemaal de bedoeling.” In totaal gaven de deelnemende studenten de afgelopen vijf jaar gemiddeld 300 euro uit aan boeken geschreven door iemand van de opleiding die zij niet volledig hebben gebruikt of waarvan ze niet de nieuwste versie nodig hadden. Lina, student politicologie: “Ik ken mensen die een boek toch kopen en daardoor die week minder kunnen uitgeven aan eten. En dan komen ze er achteraf achter dat het eigenlijk helemaal niet nodig was. Dat voelt heel dubbel en heel vervelend.”
Boeken van hoogleraren
De boeken dan maar niet aanschaffen, blijkt lang niet altijd mogelijk. Studenten geven voorbeelden waarbij ze de toegang tot een les of toegang tot de sheets uit de colleges werden ontzegd zonder boek. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bevestigt aan Radar dat onderwijsinstellingen in principe boeken van hun eigen hoogleraren mogen voorschrijven. Er is echter een belangrijke beperking: instellingen mogen studenten niet verplichten waar of op welke manier zij het studiemateriaal moeten aanschaffen.
Klacht indienen
Studenten die dit wel ervaren – zoals het moeten kopen van een fysiek boek om toegang te krijgen tot slides – adviseert het OCW een klacht in te dienen bij de onderwijsinstelling. Dit benadrukt ook Krom van de LSVb: “Dit zijn precies de voorbeelden waar studenten over zwijgen omdat ze in een ongelijke positie zitten. Je bent afhankelijk van je docent en daardoor durf je minder snel je mond open te trekken. Maar je staat volledig in je recht om hier iets van te zeggen.”
