In het voortgezet onderwijs bestaan verschillende mogelijkheden om leerlingen die niet in aanmerking komen voor leerlinggebonden financiering (lgf of ‘rugzak’), met wat extra hulp, toch een diploma te laten halen.

Lwoo en proo
Leerlingen met een handicap, chronische ziekte of psychiatrische stoornis kunnen nog extra begeleiding krijgen via de leerlinggebonden financiering (rugzak)

Voor leerlingen die geen indicatie voor voortgezet speciaal onderwijs en dus voor een rugzak hebben kan een school een beroep doen op het regionale zorgbudget van het samenwerkingsverband vo. In het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) bestaat de mogelijkheid van leerwegondersteunend onderwijs.

In het voortgezet middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) kan een leerling leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) volgen als hij voldoende capaciteiten heeft om een vmbo-diploma te halen, maar door een beperking of omstandigheden extra hulp nodig heeft. Praktijkonderwijs (pro) is bedoeld voor leerlingen voor wie het vmbo en het leerwegondersteunend onderwijs op het vmbo niet geschikt zijn. Het praktijkonderwijs bereidt een leerling voor op de arbeidsmarkt.

Leerwegondersteunend onderwijs (lwoo)
Scholen kunnen zelf bepalen of en hoe zij lwoo aanbieden. Het kan variëren van bijlessen en huiswerkbegeleiding tot trainingen om een leerling beter te laten studeren. Een leerling kan lwoo tijdens de lessen krijgen, maar ook buiten de lessen om of zelfs buiten de muren van de school. Lwoo hoeft niet vier jaar te duren, 1 of 2 jaar is ook mogelijk. Scholen in dezelfde regio werken soms samen om leerlingen lwoo aan te bieden.

Aanmelden en toelating leerwegondersteunend onderwijs (lwoo)
U kunt uw kind aanmelden voor leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) wanneer uw kind hiervoor een advies heeft gekregen van de basisschool. Lwoo wordt gegeven op scholen voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). De vmbo-school beslist vervolgens of uw kind in aanmerking komt voor lwoo.

Toelating lwoo
Nadat u uw kind heeft aangemeld bij de vmbo-school, bekijkt deze of uw kind op zijn plek is in het lwoo. De school doet een onderzoek naar het leervermogen van uw kind (intelligentieonderzoek), eventueel aangevuld met een onderzoek naar het persoonlijk functioneren van uw kind. Daarnaast bekijkt de school het onderwijskundig rapport van uw kind. Dit is een dossier waarin de basisschool de leerresultaten van uw kind heeft gebundeld. Ook wordt er met u als ouder overlegd wat volgens u de beste keuze voor uw kind is. 

Vervolgens komt de vmbo-school met een handelingsplan. Als in dit handelingsplan staat dat uw kind in aanmerking komt voor lwoo, meldt de school uw kind aan bij de regionale verwijzingscommissie voortgezet onderwijs (rvc-vo).  Deze commissie beslist of de school inderdaad het geld krijgt voor de begeleiding van uw kind.

Praktijkonderwijs (pro)
Het praktijkonderwijs (pro) is een vorm van voortgezet onderwijs die rechtstreeks opleidt voor de arbeidsmarkt. Praktijkonderwijs is bedoeld voor leerlingen voor wie het vmbo en het leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) op het vmbo niet geschikt zijn. Voor leerlingen met een beperking is er het (voortgezet) speciaal onderwijs of de leerlinggebonden financiering (lgf), ook wel de rugzak genoemd.

Het praktijkonderwijs duurt vier jaar. Leerlingen krijgen in kleine groepen les in de vakken van de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Deze vakken zijn afgestemd op de arbeidsmarkt. Ook worden de leerlingen getraind in praktische vaardigheden, zoals koken, klussen in huis, rekeningen betalen, omgaan met en invullen van formulieren, uiterlijke verzorging, omgaan met andere mensen en werken. Het leren gebeurt vooral in de praktijk door bijvoorbeeld stages bij bedrijven en organisaties. Als leerlingen het praktijkonderwijs hebben doorlopen, ontvangen ze het getuigschrift praktijkonderwijs.

Veel informatie over praktijkonderwijs is te vinden op de website van Kennisnet, zowel voor scholieren als docenten. Op de website van de vereniging Landelijk Werkverband Praktijkonderwijs kunnen deskundigen terecht voor extra informatie.

Aanmelden en toelaten praktijkonderwijs
Praktijkonderwijs is bedoeld voor kinderen die hiervoor een advies hebben gekregen van de basisschool of die niet mee kunnen komen in het reguliere voortgezet onderwijs (vo).

U kunt uw kind aanmelden voor praktijkonderwijs wanneer het een zogeheten indicatie heeft gekregen. Dit betekent dat een regionale verwijzingscommissie voortgezet onderwijs (rvc-vo) bekijkt of uw kind aan de voorwaarden voor praktijkonderwijs voldoet. De basisschool van uw kind vraagt de indicatie aan bij de rvc-vo in uw regio. Voordat de school actie onderneemt, moet ze altijd met u en uw kind overleggen.

Voor meer informatie over de toelatingsprocedure tot het praktijkonderwijs kunt u terecht op de school van uw kind. Ook op de websites van Kennisnet en de rvc-vo's vindt u meer informatie. Net zoals onder Vraag en Antwoord.

© Nationale Onderwijsgids