De meeste kinderen hebben weinig of geen problemen op school. Maar ongeveer 1 op de 5 kinderen heeft extra aandacht nodig. Daarvoor bestaan verschillende mogelijkheden.

Probleem bespreken
Het is belangrijk dat de leraar ook weet hoe het thuis met uw kind gaat. Uw kind is immers meer thuis dan op school. Samen met de leraar kunt u uitzoeken wat het probleem precies is en hoe ernstig het is. Bespreek een probleem zo snel mogelijk met de leraar, dan kan uw kind ook snel worden geholpen.

Hulp met leren
Scholen moeten ervoor zorgen dat het onderwijs dat ze geven, past bij de ontwikkeling van uw kind. Ze gebruiken daarvoor verschillende hulpmiddelen, zoals observaties, testen, toetsen en leerlingvolgsystemen. Daarmee kunnen ze ook achterstanden en problemen al vroeg ontdekken.

Als blijkt dat uw kind een leerprobleem heeft, kan de school het lesprogramma meer afstemmen op uw kind. Soms gaat uw kind ook werken in een klein groepje van kinderen met hetzelfde niveau. Maar als zulke oplossingen niet helpen kan uw kind speciale hulp krijgen.

Zitten blijven
Een kind blijft zitten als de resultaten en de ontwikkeling opvallend achterblijven bij die van de klasgenoten. Soms is het dan beter dat een kind een leerjaar nog eens overdoet. De school bepaalt wanneer een kind blijft zitten, daar zijn geen wettelijke regels voor.

Extra hulp
Als er problemen zijn kan de eigen leraar uw kind tijdelijk meer aandacht geven. Maar sommige scholen hebben daar speciale leraren voor in dienst, de zogeheten remedial teachers. Die hebben een speciale opleiding gehad waarmee ze uw kind extra hulp en begeleiding kunnen geven.

Voorschoolse en vroegschoolse educatie
Voorschoolse en vroegschoolse educatie (vve) is onderwijs bedoeld voor kinderen van 2 tot en met 5 jaar met een (taal)achterstand. Deze kinderen worden met speciale lessen bijgeschoold om een slechte start op de basisschool te voorkomen. Voorschoolse educatie wordt gegeven op de peuterspeelzaal of op een kinderdagverblijf, vroegschools onderwijs in de groepen 1 en 2 van de basisschool.

Op de langere termijn draagt vroegschoolse en voorschoolse educatie bij aan minder schooluitval en betere loopbaankansen van leerlingen. In totaal trekt de overheid voor vroeg- en voorschoolse educatie ruim € 210 miljoen uit tot 2011.

Op de website Onderwijsachterstanden kunt u onder meer bekijken wat er in het kader van onderwijsachterstanden op scholen in uw gemeente wordt gedaan.

Schakelklassen
In een schakelklas krijgen leerlingen van de basisschoolleeftijd met een grote taalachterstand gedurende een heel schooljaar extra taalonderwijs. De gemeente waar uw kind naar school gaat, bepaalt samen met het schoolbestuur voor welke doelgroep de schakelklas wordt opgezet. Het zijn in elk geval kinderen van wie wordt verwacht dat zij in 1 schooljaar hun taalachterstand kunnen inlopen en daarna het reguliere basisonderwijs op hun eigen niveau kunnen vervolgen.

Schakel-klassen.nl

Schoolbegeleidingsdienst
Heeft uw kind leerproblemen of leerachterstanden en is het moeilijk een oorzaak te vinden? Dan kan de school onderzoek laten doen door een deskundige van buiten de school. Bijvoorbeeld door een psycholoog of een pedagoog die deel uitmaakt van een schoolbegeleidingsdienst. De school vraagt hiervoor altijd uw toestemming. U kunt als ouder de dienst ook zelf inschakelen. Een schoolbegeleidingsdienst wordt ook wel regionale begeleidingsdienst voor scholen genoemd, onderwijsbegeleidingsdienst of centrum voor educatieve dienstverlening.

Zorgteams en Adviesteams (ZAT’s)
Sommige kinderen hebben te maken met gedragsproblemen, ontwikkelingsproblemen, leerproblemen of problemen thuis. In een Zorgadviesteam, ook wel Zorg- en adviesteam of ZAT genoemd, werken scholen en professionals uit de jeugdhulpverlening samen en bespreken welke aanpak het meest geschikt is voor het probleem van uw kind. Het is de bedoeling dat elke basisschool in 2011 een ZAT heeft.

Meer informatie over zorgteams staat op de website van het Landelijk Steunpunt Zorg- en adviesteams.

School voor speciaal basisonderwijs (sbo)
Als uw kind problemen heeft, kan de ‘gewone’ school veel voor u en uw kind doen. Maar soms is een school voor speciaal basisonderwijs (sbo) toch beter. Die scholen hebben kleinere groepen en de leraren weten meer van leerproblemen en gedragsproblemen. Uw kind krijgt daar gewoon basisonderwijs, maar met intensievere begeleiding. De school zal met u kijken wat de beste keuze is voor uw kind. Dit gaat in overleg met de Permanente Commissie Leerlingenzorg (pcl) van de basisschool, die hierover advies geeft.

De gewone basisscholen en de scholen voor speciaal basisonderwijs werken al langer intensief samen. Door de extra begeleiding van leraren van de speciale basisschool kan uw kind op de ‘gewone’ basisschool blijven. Deze aanpak heet ‘Weer Samen Naar School’ (wsns).

Lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapte leerlingen en leerlingen met ernstige gedragsstoornissen of psychiatrische stoornissen kunnen naar een school voor speciaal onderwijs (so). Meer informatie hierover vindt u onder ‘Speciaal onderwijs?’

Weer Samen Naar School (WSNS)
De overheid zorgt ervoor dat basisscholen goed samenwerken met scholen voor speciaal basisonderwijs. Deze aanpak heet ‘Weer samen naar school’ (wsns). Door samen te werken, kunnen scholen kinderen met problemen goed helpen. Dat is belangrijk voor kinderen die moeilijker leren, gedragsproblemen of opvoedingsproblemen hebben.

Maar ook voor kinderen met woordblindheid (dyslexie), aandachtsstoornissen en concentratiestoornissen, zoals ADHD of bepaalde vormen van autisme. Daarnaast kunnen ook hoogbegaafde kinderen speciale aandacht nodig hebben.

Elk samenwerkingsverband krijgt geld van de overheid om kinderen met speciale behoeften te begeleiden. Hoe de scholen dit geld verdelen, staat in het zorgplan van de samenwerkende scholen. Met het geld dat de scholen krijgen, kunnen leraren uit het speciaal basisonderwijs kinderen in het basisonderwijs helpen. Deze kinderen hoeven dan niet naar een andere school. Van het geld kunnen scholen ook hulpklassen of remedial teachers betalen.

Remedial teaching
Remedial teaching (RT) wil zeggen dat er hulp wordt verleend aan leerlingen die extra opvoedkundige of onderwijskundige hulp nodig hebben. Dit zijn vaak kinderen die door een bepaald leerprobleem, gedragsprobleem en/of gedragsstoornis op een lager dan gemiddeld niveau functioneren. Een bekende leerstoornis is woordblindheid (dyslexie). Maar er kan ook RT worden gegeven aan hoogbegaafde leerlingen die sterk boven het gemiddelde presteren, ook zij hebben soms extra aandacht en zorg nodig.

Op veel basisscholen wordt remedial teaching aangeboden. Een school mag echter zelf prioriteiten stellen en is niet verplicht remedial teaching aan te bieden. Er is een duidelijk verschil tussen remedial teaching en bijles. Bijles is een herhaling van de reeds geboden lessen (re-teaching) terwijl bij remedial teaching uw kind onder meer nieuwe vaardigheden leert om met zijn leerprobleem of leerstoornis te kunnen omgaan.